Ruiseñor, rossignol, nachtegaal

Dat het lente is wisten we al een tijdje, maar vannacht werden we voor het eerst wakker gehouden door een nachtegaal.
Ik herinner me nog wat mijn grootouders zeiden , toen ze in een bejaardenhuis waren gaan wonen in het Alkmaarder Hout, begin zestiger jaren. Op een mooie lente-avond hadden ze een nachtegaal horen zingen, toen ze op hun kleine balkonnetje ( wat een luxe) zaten. Ik was jaloers, want ik had nog nooit een nachtegaal gehoord; het moest wel iets heel moois en romantisch zijn.
Pas in 1985, toen ik voor het eerst in Mallorca kwam, heb ik het geluid van de nachtegaal leren kennen Hij verhinderde ons te slapen met zijn gezang. Hij zat vlakbij in de vallei en omdat het zo stil was leek het wel of zijn aria een echo had. Dat hoorde hij , denk ik, ook, dus deed hij nog extra zijn best. Toen mijn ouders op een keer in de lente bij ons op bezoek waren, zei mijn moeder, dat ze het maar raar vond dat een gekke vogel de hele nacht voor haar raam had zitten zingen. " Hé Ma, dat is nu een nachtegaal ", zeiden wij.
Andere vogels, die we in Nederland niet meer hoorden waren de boerenzwaluw ( ze broeden nu, dus de mannetjes hadden gewoon even een omweg gemaakt, zoals mannetjes nu eenmaal doen), de hop en de kleinooruil met zijn schattige "piep...piep...piep ..." .
's Morgens als het licht wordt hoor ik eerst de haan, daarna de merel ( die het fluitje van de buurman, om zijn honden te roepen, heeft ingelast in zijn prachtige lied ) , de boerenzwaluw, de zwartkopjes en de vinkjes. Het minder welluidende gekwetter van de musjes nemen we op de koop toe, omdat ze nu, helaas, een bedreigde diersoort zijn geworden.
Dan is er nog dat intrigerende gezang , waar ik lang over gedaan heb om er achter te komen hij welke vogel dat hoort. Pas bij een uitzending van 'Vroege Vogels' , die helemaal gewijd was aan vogelgeluiden, kwam ik erachter dat het over een wielewaal gaat, ofwel 'oriole' in het Engels.
Daarbij komen nog de geluiden van de duiven en, jawel, een ezel. Zuidelijker kan niet.
Het doet me altijd denken aan het Midden Oosten: Amman waar ik op een morgen wakker werd en een ezel hoorde balken. Zo hoort het ook. Je bent ver van huis en daar horen geluiden bij, die specifiek zijn voor dat gebied en die niet thuis horen in je nationale geluiden-archief.
Ik vraag me af, hoe lang deze dieren, en wij, nog kunnen overleven. Het beton en asfalt rukken aan alle kanten op, de vogels en andere diersoorten steeds verder terugdringend het binnenland in, tot er geen plek meer voor ze over is.
Stel je voor, je wordt wakker en je hoort alleen nog maar het geluid van brommers, motoren, auto's, vrachtwagens, bussen, treinen en vliegtuigen. Of zoals in de VS , politie-sirenes, 24 uur per dag. Meer mensen, minder water, minder voedsel , minder natuur, meer milieu-verontreiniging.
Soms denk ik wel eens dat het gemeenschappelijke motto van de huidige wereldbevolking: "après nous le déluge " is geworden Hoe zou de Zonnekoning hebben moeten weten , dat het allemaal nog veel erger kon? Hopelijk komen ook mijn sombere toekomstvisioenen niet uit, maar ik hoop niet meer mee te maken wat ik denk dat gaat gebeuren.

To be or not to be the club captain

Senioren, die tennisen. Als je daar aan denkt, zie je lieve ouwe oma's en opa's voor je, die genieten van hun laatste jaren, en in de milde zonneschijn van de Costa Blanca op een ontspannen manier een lekker balletje slaan om daarna gezellig keuvelend over kinderen, kleinkinderen ( achterkleinkinderen), poezen en honden een kopje koffie te drinken op een zonovergoten terrasje. Zou dat echt bestaan, zulk een idyllische veteranenclub ? Ik kan gelijk iedereen uit de droom helpen.

Sinds ik zelf gekozen ben als club captain van onze tennisclub, ben ik tot het inzicht gekomen, dat sportiviteit , fair play en andere hoogverheven idealen over hoe je sport eigenlijk behoort te beoefenen, ver te zoeken zijn als het over winnen gaat. Dit verschijnsel ligt voor de hand in de competitie, maar is ook waarneembaar in gewone 'sociale' wedstrijdjes.

Zo heb ik de laatste weken te maken gekregen met een echtpaar, dat niet meer spelen wil tegen een zekere speler, die , dat is waar, een zeer onorthodoxe manier van tennisen heeft en nogal luidruchtig is. Zo lobt hij de meeste ballen huizenhoog ( letterlijk) over het net om zijn tegenstanders te irriteren, roept met harde stem ononderbroken aanwijzingen naar zijn partner en geeft luidkeels commentaar, tussen de bedrijven door, over de tennisrallies op de omringende banen. Als hij dan ook nog alles doet, wat volgens de tennisregels onder 'hinderen' wordt verstaan, dan kan je je wel voorstellen wat voor effect dat heeft op de overige spelers. Maar de grootste klacht is, dat hij de ballen niet goed (?) zou zien. Zo was er een groot gekrakeel over een bal, die hij 'uit' gegeven had en die 'call' werd door het genoemde echtpaar betwist. De vrouw zei zelfs het woord "cheat" ( het zijn engelstaligen). Waarop speler, zeer beledigd, de baan verliet.

In de tijd van het gebeuren, was ik in Menton, dus heb ik mijn informatie 'van horen zeggen'.

De Chairman, heeft afzonderlijk met de kemphanen gepraat, maar een oplossing is er niet gekomen. Wie heeft er gelijk ? Ik begrijp alle spelers, maar vind eigenlijk, dat, hoe oud ze ook zijn, ze zich kinderachtig hebben gedragen. OK, die man is irritant, maar dat is niet verboden. OK, misschien had hij ongelijk met die "outcall' , maar so what ! Degene, aan wiens kant de bal landt, bepaalt of de bal 'in' of 'uit' is,; dat zijn nu eenmaal de regels. Er is nergens een regel, dat je de bal niet 50 meter de lucht in mag slaan. het valt onder de regel "spelbederf' , maar is dat een reden om iemand een straf op te legggen ?

Dan is er nog die kwestie van mijn partner in de " Doubles league". Een aardige Ier, die ik niet kende, voordat we samen wedstrijden gingen spelen ( omdat mijn mixeddoubles partner van een paar jaar, teruggegaan was naar Engeland). Wat een sof is dat geworden. We begrepen elkaar helemaal niet. Niet op en niet buiten de baan. Ik dacht het seizoen nog wel met hem te kunnen uitzingen, al waren onze resultaten slechter dan had gehoeven, maar zijn herendubbel-partner, gaf me te kennen ( ik ben de captain van ons team), dat hij nooit meer een wedstrijd met hem wilde spelen. Ik begreep wel waarom, maar nu stond ik voor het dilemma, wie niet zou spelen in onze laatste 'match' . De andere speler vormde al 45 jaar een vast koppel met de andere vrouw uit ons team en die twee en ik zaten al 3 jaar samen in het eerste team. Of zij en ik , of de Ier eruit. Tenslotte heb ik de Ier verteld, dat ik hem niet meer zou opstellen voor de laatste wedstrijd. O jee, zijn vrienden in de aanval. Ik zou partijdig zijn en me hebben laten beïnvloeden door de andere man in ons team, die vóór mij club captain is geweest. Hij had veel weerstand opgewekt omdat hij als een tiran geheerst had en nu vonden ze, dat ik hem wéér zijn zin had gegeven. Ik heb besloten boven die kritiek te gaan staan. Het is mijn voorrecht te beslissen wie er waar en wanneer wel of niet speelt. Eigenlijk hoef ik niet eens een reden op te geven,wat ik ook niet wil. Ik heb gehandeld in het belang van het team. Punt uit. Met die Ier komt het nog wel goed, hij zal in een ander team moeten gaan spelen samen met zijn vriendjes.

Eenzame zwaluw

Venez, venez, vite, hirondelles,
Repeupler l'azur calme et doux,
Car mon désir, qui va vers vous
S' accuse de n'avoir pas d'ailes.

(Uit een gedicht van François Coppé , ca 1878 )

Ieder jaar in maart komen onze boerenzwaluwen terug uit Afrika. Ze arriveren half maart en gaan ,naar gelang de weersomstandigheden, terug zo half oktober. In de winter gebruiken andere vogeltjes hun nesten als slaapplaats. Dit jaar is er echter iets vreemds aan de hand. We hebben 3 nesten, 2 vastgeplakt aan de balken van onze overdekte terrassen en 1 in de garage, die we dan ook vanaf maart tot oktober open laten staan. Er zijn drie boerenzwaluwen teruggekomen, géén paartjes deze keer, maar alleen maar vrouwtjes, die druk bezig zijn hun nesten te repareren, omdat de wintergasten grote gaten hebben gemaakt in de bodems. Het is voor het eerst in 10 jaar, dat er geen mannetjes zijn. Hopelijk komen ze nog in april, want anders dreigt er een ramp . Aan de andere kant zie ik merelmannetjes elkaar druk beconcurreren, maar zijn er weer geen vrouwtjes te bekennen. Mijn moeder zou heel ongelukkig zijn als ze dit zou hebben meegemaakt, want voor haar waren er altijd een "Kareltje"en een "Mina" in de tuin, desnoods 40 jaar dezelfden, die liefdevol gevoerd werden met de overgebleven broodkruimels, die mijn vader na het ontbijt met zijn vingers van oude boterhammen fröbelde, wat wij, kinderen, altijd zijn "kruimeltherapie" noemden .
De hop heeft ook een nest in onze tuin en met zijn roep "hoepoepoe" bevestigt hij dat de lente is aangebroken.
Dit weekend heb ik 10 uur in de tuin gewerkt. Dat is ruimschoots te laat, want de rozen beginnen al te bloeien en hebben lange uitlopers gemaakt, wat zonde is om terug te knippen. Ik heb me dan ook maar gestort op het onkruid en met name de grassen, die overal willen groeien, behalve op het gazon. Floppi en Mützi blijven in de buurt en graven enthousiast mee, op zoek naar muizen, konijnen, egels en slangen.
Na het aanbrengen van een nieuwe stuclaag op het huis, terrassen, patio en garages is er veel schade aangebracht aan de planten, vooral die in de potten, dus behalve mijn tenniscarrière en club captains- taken heb ik er nog een opdracht voor de komende maanden bij: het planten van nieuwe struiken, bloemen en kruiden. Met pensioen ? Ik ben nog nooit zo druk geweest, al is het wel mijn eigen schuld. Ik zou natuurlijk ook op een appartement kunnen gaan zitten en de hele dag achter de computer doorbrengen. Ook leuk en in ieder geval iets om in de verre toekomst naar uit te kijken.

Paasprocessies

De week voor Pasen is een vakantieweek hier in Spanje. Ze noemen het 'Semana Santa' oftewel: heilige week.

Vanaf woensdag gaan er ellenlange processies door de straten. Het zijn de broederschappen, die zich hullen in gewaden, die wij vaak associëren met die van de Ku Klux Klan. Het beeld van de beschermheilige van de broederschap wordt uit hun kerk gehaald en rondgedragen door de straten, vaak begeleid door plechtig tromgeroffel. Met grote eerbied en doodstil staan de toeschouwers aan de kant. De processies van Sevilla zijn het beroemdste, misschien door de grote aantallen zigeuners, die door hun hartstochtelijke overgave aan hun religieuze gevoelens een exotisch tintje geven aan deze optochten. Het hoogtepunt van hun devotie vindt plaats in de wijk Triana, waar in de vroege ochtenduren een 'saeta' ( een lied gericht aan de beschermheilige ) wordt gezongen vanaf een balkon in een nauw straatje. In zijn cante jondo-gedichten heeft Federico García Lorca over deze processies en de saeta het volgende geschreven :

*
processie

Door het steegje komen

wonderlijke eenhoorns.

Uit welke streek,

uit welk mythologisch bos?

Dichterbij,

ze lijken wel astronomen.

Fantastische Merlijnen

en de Ecce Homo.

De betoverde Durendael.

Orlando Furioso.

ochtendgloren

Maar als de liefde blind

zijn de zangers

van de saeta.

Over de groene nacht

laten de saeta's

sporen na

van warme lelies.

De kiel van de maan

splijt paarse wolken

en de pijlenkokers

vullen zich met dauw.

Maar als de liefde blind

zijn de zangers

van de saeta!

* De cante jondo-gedichten zijn hier uit het Spaans vertaald door Elly de Vries-Bovée

Maart in Menton

Dit jaar ben ik voor de 4e keer naar Menton gereisd om mee te doen aan het internationale tennistoernooi voor senioren.

Het is altijd een hele reis daar naar toe. Zo ging ik in 2004 met de bus van Benidorm naar Nice, omdat dat de enige gelegenheid was om er rechtstreeks vanuit hier te komen. De bus ging naar Boekarest en was eigenlijk een gewone stadsbus zonder enige voorzieningen, dus erg oncomfortabel. De chauffeur moest verplicht na iedere twee uur rijden een half uur pauze inlassen; het schoot dan ook niet echt op. In Barcelona kwam er een man naast me zitten,die een afstotende lichaamsgeur verspreidde en omdat er geen tussenleuning tussen de stoelen zat die lichamelijk contact verhinderde, zat ik de hele reis op de rand van mijn stoel en viel ik bij iedere hobbel in de weg bijna in het gangpad. Bij de grens met Frankrijk werden er een aantal illegalen uit de bus gehaald, die Frankrijk niet in mochten ,' pas des papiers', helaas waren de papieren van mijn buurman in orde. Het was een hele opluchting toen ik ' s nachts om 3.30 hrs de bus uit mocht, maar de vreugde was van korte duur. We werden uitgeladen voor het busstation( op een groot en verlaten plein ) dat door verbouwingen gesloten bleek te zijn en daar stonden we dan ,10 Chinezen ( die naar het bleek naar Ventimiglia moesten) en ik. Ik slaagde erin een bus aan te houden die uit de retraite kwam en vroeg aan de chauffeur hoe laat de bussen naar het treinstation gingen rijden. Om 6.00 hrs, zei hij. Ik liep voorop, gedwee gevolgd door de trits Chinezen, omdat ik haast wel zeker wist dat er ergens een taxistandplaats moest zijn. Die was er inderdaad, maar geen taxis. Eindelijk na een half uur verscheen er één. De Chinezen vonden dat ik die maar moest nemen en zo kwam ik uiteindelijk om 5.00 hrs aan in mijn hotel in Menton.

De volgende keren heb ik resp. gevlogen naar Nice via Amsterdam; gereden met de auto; en dit jaar nam ik de trein van Valencia naar Barcelona, de metro naar het vliegveld , het vliegtuig naar Nice en een taxi naar Menton. Een reis van 14 uur.

De volgende morgen bleek het te regenen , dus werd er niet getennist. Na drie dagen werd het droog en konden we beginnen aan het programma, maar door de opgelopen achterstand in de schema's werden er onderdelen geschrapt.

Het was leuk veel bekende tennisers van vorige toernooien weer tegen te komen en bij te praten over onze successen of nederlagen uit het afgelopen seizoen. Op de oefenbaan was het een komen en gaan van de beste tennisspelers ter wereld, maar hoewel ik daar behoorlijk kan meekomen, kom ik tijdens de wedstrijd toch nog tekort in de singles. Ik was al blij, dat ik net zoals vorig jaar de kwart-finale haalde, maar tegen de wereldkampioen doe ik niet veel. In de damesdubbel ging het beter, maar helaas waren ook hier, in de halve finale onze tegenstanders de wereldkampioenen.

Een goede ervaring rijker, na een week, naar vrienden gegaan die een "Mas" bezitten , die ze omgebouwd hebben tot hotel, conferentieoord en restaurant. Ik viel met mijn neus in de boter, want in het hotel zaten 30 Engelse rugbyers en kwamen 's avonds 28 Fransen dineren : een verjaardagspartijtje voor de vrouw van de burgemeester uit het dorp.

Toen ik aankwam was mijn vriendin bezig de kamers schoon te maken en stond haar man in de keuken te koken. Om toch maar het beste van mijn verblijf te maken stelde ik voor die avond mee te werken in de bediening. Ik kreeg een T-shirt, met het hotellogo erop geborduurd, en een bedieningsschort aan, zo'n ding dat op je schoenen hangt.

Dolle pret, dat heen en weer slepen met drankjes, glazen, borden,voedsel ,noem maar op, met natuurlijk je vriendelijkste gezicht. Ik waande me weer even in de eerste klas van een vliegtuig, het enige verschil was, dat we daar geen entertainer bij de hand hadden gehad om de passagiers te vermaken. Om 00.30 uur kwamen de rugbyers uit de kroeg, ze waren behoorlijk dronken en beneden in de tuin werd de bar voor ze geopend. Toen ik uit het raam keek, zag ik dat ze hun broek hadden laten zakken en van plan waren er een zooitje van te maken. Na een tijdje kregen ze ruzie, maar dat kon gesust worden. Leuk zo'n hotel.

Tijdens het dineetje waren twee jongens binnengelopen, die beweerden bevriend te zijn met de kinderen van de jarige. Ze gedroegen zich heel beleefd maar toch was het vreemd, omdat de gasten zelf hun kinderen hadden thuis gelaten. Toen ze op een ogenblik verdwenen waren en gesignaleerd werden terwijl ze om het huis heen liepen, grepen we ze in de kraag en confronteerden we hen met de jarige burgemeestersvrouw, die ze natuurlijk niet bleek te kennen. Ze werden de poort uitgezet met enige dreigementen aan hun adres , maar verontrustend is het wel dat het zo eenvoudig is om zomaar ergens binnen te kunnen lopen.

Om 03.30 uur waren we klaar met opruimen en afwassen en zaten we voor de open haard nog wat na te praten en een glaasje champagne te drinken.

Mijn vrienden moesten alweer om 08.30 opstaan om het ontbijtbuffet klaar te maken voor de rugbyers. Ik kon nog een paar uur in bed blijven liggen, maar de mannen gingen onder mijn raam luid zitten praten, zodat van slapen niet veel meer kwam.

Wat ben ik blij, dat ik van het onzalige idee heb afgezien ooit een hotel of restaurant te openen.

De terugreis ging in twee etappes, omdat mijn vliegtuig om 23.30 hrs in Barcelona aankwam. Ik had een kamer gereserveerd in een onpersoonlijk Airport Hotel, wèl had het 4 sterren en was het heel comfortabel. De volgende dag met de metro naar het Sants station gereisd alwaar de trein vertrok naar Valencia. Het viel me op hoe lelijk en onverzorgd de bermen langs de spoorlijn waren. Veel bouwafval, rondzwervend vuil en onkruid. Het verschil met de Riviera was schrijnend. Waarom kunnen de Fransen wèl prachtige schone straten met overal goedverzorgde bloem -bakken en -perkjes opleveren en maken de Spanjaarden er zo'n ongelofelijke 'klerezooi' ( excusez le mot) van. Op het 400 kilometer traject is er nog maar een klein gedeelte onbebouwd en wilde natuur, nl. tussen Tarragona en Castellón. De rest is bedorven door lelijke appartementenblokken langs de kust, een atoomcentrale bij de monding van de Ebro, en bij ieder stad, dorp of gehucht industrieterreinen, die aan de schoonheid van het landschap afbreuk doen.

In Valencia was het bij aankomst een enorme chaos. De feesten van San José waren in volle gang en het station was voor alle verkeer afgesloten. Mijn man had zich moedig in de stad begeven om me af te halen, maar had de auto achter moeten laten, een half uur lopen van het station vandaan. Er stond een enorme rij mensen op een taxi te wachten ,waar wij ons bij aansloten. In de tussentijd zagen we de hoempa-orkesten voorbij komen ( meestal spelen ze "Valencia...") gevolgd door optochten vrouwen en meisjes in fraaie klederdrachten, die mandjes bloemen bij zich droegen om te offeren aan het beeld van de Maagd Maria , die bij de grote kathedraal stond opgesteld. Enorme harde knallen verlevendigden de atmosfeer. Op weg naar onze auto zagen we op de pleinen, de enorme papier-maché beelden , de zgn. Fallas, staan, die een satire uitbeelden op actuele ( politieke) situaties. Op San José ( 19 maart) worden ze 's nachts in brand gestoken onder veel vuurwerk en geknal : hèt Spaanse idee hoe een goed feest gevierd behoort te worden.

Twee dagen later, nauwelijks bijgekomen van mijn Franse avonturen, stond ik alweer op de tennisbaan om in de competitie te spelen .

Help ! Werk in uitvoering

Eén van de meest frustrerende kanten aan het bezitten van een huis is wel het eeuwigdurende onderhoud ervan... en van de tuin.
Altijd mankeert er wel iets aan en/of er moet groot onderhoud worden gepleegd.
Twee jaar geleden zijn de daken gerepareerd. De overhangende gedeelten waren bezig af te breken. Daarna moesten op de hele benedenverdieping de muren, van de bodem tot plm. 2 meter hoogte waterproof worden gemaakt. De hele inboedel moest worden overgebracht naar de overdekte terrassen buiten, behalve de vleugel, en we kampeerden als gevolg daarvan drie maanden in de keuken. De voordelen van een klein huis of appartement werden zo een stuk begrijpelijker.
Ik was vooral bang voor mijn boeken die buiten, weliswaar onder een groot zeil, opgeslagen lagen. Gelukkig is de schade achteraf meegevallen als je niet te kniesorig bent.

Nu zijn de buitenmuren aan de beurt. Toen we het huis kochten waren ze mooi wit geschilderd, maar kennelijk met goedkope verf die onder invloed van felle zonneschijn en harde regens gemakkelijk afbladderde. Als gevolg van de laatste 'gota fría' is door de harde wind de regen, als gevolg van het ontbreken van verf, door de muren geslagen van het trappenhuis, dat nu aan de binnenkant ontsierd wordt door zwarte schimmel. Het verwijderen van de verf gebeurt met grote scheurmachines, die snel werken, maar binnen en buiten een dichte verfmist opleveren, zodat alles nu bedekt is met een witte poederlaag. Onze Nederlandse buurman is de aannemer van het werk en nu lopen hier drie Portugese, Afrikaanse werklieden rond , die vermomd zijn als eskimo's, waardoor de honden weer schrikken en hard gaan blaffen. Ook voor mijn man is er veel te doen, maar dat vindt hij niet erg want hij werkt graag met zijn handen.

Het ziet er naar uit, dat hierna het zwembad , de tuin en de oprijlaan aan een opknapbeurt toe zijn, dus voorlopig en waarschijnlijk in de nabije en niet zo nabije toekomst, zitten we nog wel in de rommel. Luxe problemen.

Blossom Walk

URBANSATIES TEGEN DE OOSTHELLING

Toen we bijna 10 jaar geleden aan de Costa Blanca kwamen wonen kenden we, behalve een paar vrienden, die hier al een huis hadden, niemand. Een uitstekende manier om nieuwe mensen te leren kennen is dan om lid te worden van een club. In mijn geval was dat een tennisclub.

Er werd weliswaar getennist, maar het spelniveau was bedroevend slecht. Maar echter niet getreurd want de leden vonden het sociale karakter van hun club belangrijker dan dat hele tennisen. De 'social secretary' ( deze club heeft grotendeels Engelse leden) moest er voor zorgen, dat er genoeg lunches, diners, BBQ's op het strand en uitstapjes werden georganiseerd. Eén van die uitstapjes is een traditie geworden : de Blossom Walk, begin februari in de Jalón Vallei.

Deze groene vallei ligt tussen beboste bergen tot 1400 meter hoog. Op de valleibodem worden amandelen, olijven, druiven en citrusvruchten gekweekt. De naam Costa Blanca komt van de witte ( en roze) amandelbloesem, die om deze tijd van het jaar als een witte sluier over de vallei ligt uitgespreid. De bekendste wijn, die hier gemaakt wordt is de 'Mistela', zoete dessertwijn.

Aan het begin van onze wandeling liepen we langs de rivier en konden met eigen ogen de destructie constateren, die het gevolg is geweest van de Gota Fría afgelopen oktober. Op de eerste paar kilometer was het wegdek weggeslagen en in de rivierbedding lagen rioleerbuizen chaotisch opgestapeld alsof een paar reuzen aan het knikkeren waren geweest. Ondertussen scheen er wel weer nieuwe riolering te zijn aangelegd, maar het opruimen van de oude, en het herstel van de weg liet op zich wachten. Als ze het maar doen vóór de volgende zondvloed komt.

De zon scheen en gezellig keuvelend liepen we tussen de duizenden amandelbomen door, terwijl de wind de bloesem als sneeuw op onze hoofden liet neerdwarrelen (we waren dit jaar aan de late kant, want de bloei was uitzonderlijk vroeg geweest). De stilte werd hier en daar onderbroken door de boeren, die hun grond aan het bewerken waren. In de verte zagen we de oude dorpjes liggen met hun pittoreske torenspitsen, die boven de heuvels uitstaken. Helaas was er ook iets heel lelijks te zien: twee urbanisaties, die als witte pukkels tegen de oostelijke hellingen afstaken. Een letterlijk gat in de berg, waar de bossen waren gekapt om rijtjeshuizen neer te zetten, vergelijkbaar aan wat je wel ziet in arme Engelse mijnstadjes. Zouden ze die huisjes bouwen voor mensen die daar vandaan kwamen zodat die zich er thuis zullen voelen ? Volgens de berichten in de kranten, zitten er nog meer van dit soort afzichtelijke nederzettingen in de planning. De plaatselijke bewoners tekenen massaal protest aan bij de overheden, maar veel effect heeft het tot op heden nog niet gehad. Het enige wat zou kunnen helpen is een economische recessie, die als gevolg zal hebben, dat er minder huizen worden gekocht.

Je zou bijna gaan hopen, dat er zoiets zou gebeuren.

Terug in het dorp gingen we in een 'eettent' lunchen, waar de bussen voor de deur stonden. Dat vind ik wel een nadeel als je met Engelsen gaat eten; ze letten alleen maar op de prijs en niet op de kwaliteit van het voedsel. Maar goed, we zaten buiten in de zon en de atmosfeer was goed, maar ik zou liever wat meer geld hebben uitgegeven om een mooie wandeling af te sluiten met een perfecte maaltijd in een mooie omgeving.

Kevin

Met Kevin in Valladolid















Het is een treurige dag.
Vandaag wordt Kevin gecremeerd.
Nooit meer avonden , waar we tot laat in de nacht buiten op het terras zullen zitten van je 'Villa' en de wereld zullen doornemen onder het genot van enige glazen wijn of iets sterkers, terwijl de klanken van een Mozart-symphonie zachtjes door de openslaande deuren naar buiten waaien en zich vermengen met de geuren van de jasmijn. Geen lunches meer en geen diners in nieuw te ontdekken, lokale restaurantjes. Geen klassieke muziekfestivals en geen culturele uitstapjes.
En nooit meer zelfgeschreven 'Murder-mysteries' ,die je vrienden moesten zien op te lossen. Vaak betrof het een ouderwetse ' crime passionel' , maar wie had wat gehad met wie ? De grootste pret was om gekleed te gaan in de rol die je moest spelen. Vreemd volk zat daar op je terras, SS-officieren vermengd met Marlene Dietrichachtige vamps ,warhoofdige dichters en morsige privé-detectives. Door aan elkaar vragen te stellen kwamen we er, onder grote hilariteit en plezier , achter wie de moordenaar(es) was. Daarna werd er gedanst tot diep in de zomernacht.
De zondagbrunches in het Marriott Hotel, waar je ons uitnodigde, omdat je wist dat ik dol was op champagne, die daar rijkelijk vloeide en het werkelijk heerlijke buffet. Vaak moest ik dan vertellen over mijn belevenissen met mijn passagiers, uit de tijd toen ik nog vloog. Vooral het verhaal van de kaviaar was je favoriet en moest ik, op je verzoek, herhalen als er vrienden of familie bij waren.
Het ging ongeveer zo:

-In de Royal Class van de KLM werd als hors d' oeuvre kaviaar en kreeft geserveerd. We begonnen de service altijd bij de voorste rij; bij het voorbijgaan van de laatste rij hoorde ik de ene zakenman tegen de andere zeggen:
" Ik ben werkelijk dol op kaviaar, maar ze zijn zo gierig bij de KLM , typisch Nederlands, dat er veel te weinig is voor alle passagiers, dus geven ze van die lullige ,kleine porties en nu ik op de laatste rij zit, zal je zien dat er niets meer over is tegen de tijd dat ze bij mij aangekomen zijn ".
Op die dag wilden echter de meeste passagiers kreeft i.p.v. kaviaar, dus toen ik bij de betreffende passagier kwam had ik van de 6 blikjes er nog drie over. Dus zei ik tegen hem:
" Ik denk, dat u vast veel van kaviaar houdt . Wilt u een kleine of een grote portie? "
" Graag een grote portie".
" Wilt u er ook eiwit, bieslook en uitjes bij ?"
" Graag."
Ik nam een heel blikje en keerde dat om op het midden van het bordje. Daaromheen drapeerde ik keurig bergjes bieslook, eiwit en uitjes. Het was een plaatje. Ik nam het hele mandje met toast en zette dat naast zijn bordje. Wilde hij misschien ook nog een hele fles champagne erbij ? De passagier naast hem keek me aan. Ik gaf hem een knipoog.
Toen ik na een tijdje kwam kijken hoe het met hem was, zag ik dat zijn bordje bijna leeg was. Heel vriendelijk vroeg ik of hij misschien nog een blikje wilde . Benauwd keek hij me aan. Nee, het was allemaal erg lekker geweest, maar eigenlijk at hij nu liever niets meer en ook zijn hoofdmaaltijd , een medium gebakken steak, wilde hij, alstublieft, afbestellen als dat nog kon !-

Je vond, dat ik mijn verhalen moest opschrijven. Maar ik had zo mijn twijfels. Vliegverhalen zijn leuk voor ingewijden en alleen interessant voor anderen als er beroemde of beruchte mensen in voor komen. Maar goed,deze ene dan.

We zullen je missen. Heel erg.

Sant Antoni Abad

Kerstmis, de feestelijkheden rond het nieuwe jaar en Driekoningen zijn nauwelijks voorbij of de centra van de dorpjes en de steden zijn alweer afgesloten voor de eerste feestdag van 2008: Sant Antoni Abad (de beschermheilige van alle dieren) op 17 januari. De burgers worden dan uitgenodigd deel te nemen aan de 'Torrat' , een Spaanse BBQ, waar de lokale specialiteiten ( zoals worsten etc), aan iedereen gratis worden uitgedeeld, die je dan zelf op een enorme grill moet leggen. Ook de wijn vloeit rijkelijk. Zo zijn wij eens, toen we nog op Mallorca woonden, op een koude winteravond naar Sóller gegaan waar op het het dorpsplein onder een heldere sterrenhemel een dergelijk feest werd gevierd. Het gemeentebestuur had, zoals gebruikelijk is voor die dag, alle inwoners uitgenodigd. Overal om ons heen zagen we de vriendelijke, vaak bekende, gezichten van o.a. de smid, de timmerman, de waterman, de bankbediende, de dokter, elektricien en natuurlijk die van onze buurman Juan, met hun families. Midden op het plein brandde een groot vuur, de 'hoguera', waar kinderen verkleed als duiveltjes omheen dansten om de slechte geesten te verdrijven. Het heeft wel wat, deze oude gebruiken. Het is in ieder geval een uitstekend middel om jong en oud, lokaal en expat, nader tot elkaar te brengen .


Het charmantste gebruik, vind ik, is echter het zegenen van de dieren door de lokale pastoor; meestal wordt dat op het weekeinde na 17 januari gedaan. Zo zagen wij een grote optocht van baasjes en beestjes zich langzaam, in een file, door de straten rond de kerk bewegen, waar de pastoor met zijn wijkwast klaarstaat om ieder dier rijkelijk te besprenkelen .Het is zo vertederend de kinderen,trots, met hun hond of kat, kanariepietje, papegaai , muis, rat, marmotje of cavia, om te zien gaan, evenals trouwens de boeren met hun paarden, ezels, schapen, lammetjes, geiten en kippen. ( Het beeld, wat je hier van de Spanjaarden ziet is in schril contrast met andere feesten, waar jonge stiertjes door de straten, of in de zee, worden gejaagd, of een geit van de klokkentoren wordt gegooid, om maar te zwijgen over de stierengevechten , die de strijd om leven en dood verheerlijken. )

Nu is het weer wachten op de volgende feestdagen: Sant Joan (de 'Falla's van Valencia), half maart, en de 'Semana Santa', de week voor Pasen.

Los Reyes Magos

Vandaag was het 24 graden C en mijn gedachten aan de winter waren ver weg. Ik zag de eerste amandelbloesem en de vogels waren al druk bezig hun territorium te verdedigen tegen indringers. Na de vele regenbuien van de laatste weken is de natuur groen en bloeien de rozen voor de derde keer. Jammer, maar die laatsten moeten nu toch hoog nodig gesnoeid worden.

Hoewel het kerstvakantie is, kom je hier toch wat moeilijker in de bijbehorende stemming. Ik merk het als ik 's avonds buiten zit en naar de zonsondergang kijk en het silhouet van de bergen gebruik als een soort zonnewijzer. Dan zie ik ,ieder jaar ,hoe bij de wintersolstice de zon boven een oude uitkijkpost, in het zuidwesten, ondergaat; een half jaar later, op 21 juni, is dat boven 'Twin Peaks' , zoals ik die bergtoppen noem, in het noordwesten .

Ik mis wel een beetje de kerstboom met zijn kaarsjes en de symboliek van het licht dat ieder jaar weer terugkomt, maar hier in Spanje kennen ze de kerstboom niet. In de Spaanse roomse traditie draait alles om de kerststal, de 'belén', met daarin de beelden van Maria, Jozef en Jezus, die bezocht worden door de drie Wijzen uit het oosten : Balthazar,Gaspar en Melchior.

Voor de Spaanse kinderen is 6 januari, Driekoningen, de belangrijkste dag van het jaar, want dan krijgen ze cadeaus, die de kinderen in het westen van de wereld al eerder hebben ontvangen van Sinterklaas of Santa Claus. Grote optochten trekken ,op die dag ,door de steden en de knechten van de drie koningen gooien, vanaf hun praalwagens, snoepgoed naar het publiek . Gisteravond toen we op weg waren naar een restaurant aan de jachthaven van Dénia, reden we op de zeeboulevard tegen een kleurrijke optocht aan. Duizenden ouders stonden aan de kant met hun kleine kinderen, de laatsten vol illusies over de geschenken , die ze hoopten te krijgen.
Voor alle kinderen hoop ik van harte, dat hun wensen zijn uitgekomen.

Gelukkig Nieuw Jaar

Vanuit Spanje, wens ik iedereen een Gelukkig
Voorspoedig en een Gezond Nieuw Jaar toe !

ratatouille

Ieder land of regio heeft zijn traditionele keuken en hoewel de mensen die daar wonen het normaal en vanzelfsprekend vinden wat zich regelmatig op hun bordjes bevindt, geldt dat voor de vreemdeling niet.
Als je naar de eetgewoonten in Spanje kijkt kan er een heel klein verschil zijn met het eigen land, zoals bv. het gebruik van olijfolie, i.p.v. margarine of boter of het eten van 'cocas' , die je het beste kunt vergelijken met Italiaanse pizzas. Maar er zijn ook grotere verschillen. Zo eet men hier: kleine vogeltjes, met snaveltjes en al, speenvarkentjes draaiend aan het spit met een mooi rood appeltje in hun bek, konijntjes, kippetjes, kuikentjes ,krabbetjes en kreeften. Een bord vol visjes en allelei verschillende soorten schelpjes is een lekkernij. Iedereen kent dat laatste wel als het wordt opgediend in de vorm van een paella, waarin de ingrediënten vaak gezocht moeten worden tussen de rijst. (In deze streken wordt de rijst vaak vervangen door een soort vermicelli en dan heet het gerecht i.p.v. paella : fidéua ).
Het mediterrane dieet, dat wordt aangeprezen als het gezondste van de wereld bestaat voornamelijk uit vlees,vis en schelpdieren met soms wat aardappelen als garnituur. Natuurlijk kan je een salade bestellen, maar de lokale bevolking vindt dat een soort eten, dat eigenlijk meer geschikt is om aan hun geiten te voeren.
Toen we 20 jaar geleden in Spanje kwamen wonen, was het haast onmogelijk groenten of fruit te kopen buiten de gebruikelijke uien, sla, paprika's, tomaten, aubergines, courgettes, knoflook, sinaasappelen, citroenen, grapefruits en druiven om. Nu, zoveel jaren later, is de invloed en de vraag van de "expats" naar een gevarieerder assortiment duidelijk merkbaar. Zo zijn er bv om deze tijd van het jaar zelfs spruitjes te koop omdat de Engelsen die bij hun "kerstkalkoen" serveren.

Mijn voormalige werkster in Nederland, ging ieder jaar met haar gezin een week op vakantie naar El Arenal, het grootste strand van Palma de Mallorca, waar ze een appartement huurde, want dan kon ze zelf het eten klaarmaken. Ze nam nl. wat het eten betreft geen enkel risico en laadde haar koffer vol met aardappelen en blikken groenten. Ze hoefde maar de lucht van olijfolie en knoflook in haar neus te krijgen of ze was al ziek. Gelukkig wist ze niets af van het favoriete gerecht van de bevolking die in het noord-oosten van het eiland woonde:
Gebakken ratten , Sa Pobla stijl.
Voor het gerecht worden waterratten gebruikt, die in de zoutwater-lagunes en -moerassen van Albufera leven (tegenwoordig een beschermd natuurgebied). Er wordt wel aanbevolen "je elleboog erbij op te lichten" , dwz er een goede fles rode wijn bij te drinken.

Voor de geïnteresseerden volgt hier het recept:

FRIT DE RATES DE SA POBLA *
Ontvel de ratten en maak ze schoon. Doe ze in kokend gezouten water en draai het vuur op een laag pitje. Laat een half uurtje sudderen, zonder het water te laten koken.
Haal uit de pan, laat uitlekken en, spoel ze af met koud water en droog ze goed . Snijd in vrij kleine stukjes en bak die in gloeiend hete olijfolie of varkensvet tot ze aan alle kanten mooi bruin zijn.
Voeg gesneden prei, in stukjes gesneden tomaten, knoflook en vers gemalen zwarte peper toe en wat zout. Schenk er genoeg bouillon of water over, zodat het vlees onderstaat en laat een uur zachtjes pruttelen met de deksel op de pan tot het gerecht gaar is .


Misschien wel een leuk ideetje voor oudejaarsavond ? Vraag aan de poelier of hij het ontvellen en schoonmaken voor zijn rekening wil nemen , dat scheelt een hoop werk.

* Toby Molenaar: Discovering the art of Mallorcan cookery

De winter van Frédéric en George

De veronderstelling dat het op Mallorca altijd mooi weer zou zijn, is al voor veel mensen op een grote teleurstelling uitgelopen.Vrienden en kennisen, die 's winters bij ons op bezoek wilden komen, moesten we altijd op het hart drukken om toch vooral warme kleren mee te nemen.
Het beroemdste stel, dat ooit een slechte ervaring heeft gehad zijn ongetwijfeld Frédéric Chopin en George Sand geweest, die in de winter van 1838/39 op Mallorca verbleven. In december was het nog warm geweest en had de zon overvloedig geschenen, maar toen sloeg het weer om en begon het verschrikkelijk hard te regenen. Een ware zondvloed kwam naar beneden en het Kartuizer Klooster van Valldemosa, waar ze verbleven, was letterlijk van de buitenwereld afgesloten, omdat de rijtuigen niet meer over de onbegaanbare wegen konden rijden . Om van Palma naar Valldemosa te komen moe(s)t je naar boven door een nauwe en steile bergpas, die veranderd was in een waterval, die tussen de rotsen door spoot. George was een stoere vrouw, die geen uitdaging uit de weg ging, maar haar minnaar kwijnde weg tussen de hoge, koude en schimmelige muren van zijn kloostercel.
Dit schreef Sand in haar boek "Een winter op Mallorca" over de weersomstandigheden:

"De wind huilde in het ravijn, de regen kletterde tegen de ruiten, de stem van de donder drong door onze dikke muren en wierp een lugubere noot in het gelach en het spel van de kinderen. De arenden en gieren, aangemoedigd door de nevel kwamen onze arme mussen verslinden, zelfs tot in de granaatappelboom die voor mijn venster stond. De woedende zee hield de schepen in de havens; wij voelden ons als gevangenen, verstoken van elke hulp en van elk oprecht medegevoel. Het was alsof de dood boven onze hoofden zweefde om zich van een van ons meester te maken en wij waren alleen om hem zijn prooi te betwisten".

Toen de regen ophield, maakte ze nog één voettocht met haar kinderen naar de Cala de Valldemosa, een baai, die je alleen kunt bereiken via een smalle, kronkelige weg naar beneden, steil de diepte in. De amandelbomen stonden in bloei en de velden waren bedekt met gele geurende narcissen en de alomtegenwoordige asfodel, zachtjes wiegend op de wind. De zee had een doorschijnende, heldere, blauwe kleur en ze werd overweldigd door de schoonheid , die ze voor zich zag:


"Wat ik zag was zó mooi, dat ik plotseling voelde, dat ik in mijn verbeelding geen zevenmijlslaarzen, maar de vleugels van een zwaluw had. En ik begon om de grote kalkstenen rotspieken te lopen, welke zich als reuzen van honderd voet hoog langs de steile kustwanden verhieven, terwijl ik alsmaar uitzag naar de bodem van de kleine kreek, welke rechts van mij in de oever drong en waar enkele vissersboten lagen, die zo klein leken als vliegen."

Valldemosa is, de laatste tientallen jaren, veranderd van een lieflijk bergdorp in één van de ergste 'tourist-traps' in Spanje. Honderden bussen per dag denderen over de bergpas naar boven om de mensen af te zetten bij het klooster, waar twee families elkaar het eigendom van de kloostercellen betwisten waar Chopin en Sand zouden hebben verbleven in die beruchte winter.Verschillende wel te verstaan. Je kunt bij beiden een kaartje kopen en je mag dan zelf uitmaken welke er het meest authentiek uitzien. Een gruwelijker circus kan je je niet voorstellen.


Het enige positieve wat ik over het klooster kan zeggen is dat er één maal per jaar in de zomernachten, als alle bussen vertrokken zijn, een Chopin-festival wordt gehouden, waar beroemde pianisten komen optreden. De kloostertuin wordt dan omgetoverd tot concertzaal en bij kaarslicht als verlichting en onder een heldere sterrenhemel kan je dan luisteren naar de prachtigste pianomuziek, die er ooit geschreven is.

Tennisen in La Manga

Door het tennisen van internationale toernooien kom ik nog eens ergens. Vorige week was ik in La Manga del Mar Menor ( in de buurt van Cartagena ), waar het 5e Internationale La Manga Tennistoernooi werd gespeeld in het chicque Hyatt Resort.
Zoals gebruikelijk rond deze tijd van het jaar, was het zo ongeveer het enige plekje in Europa waar de zon scheen. Warm was het er niet ( tussen de 9 en 18 graden ), maar dat is een aangename temperatuur om te sporten.
Ik had een studio besteld, maar die waren kennelijk niet beschikbaar, dus zat ik in een ruim appartement met grote kamer, open keuken, terras met een schitterend uitzicht over de vallei met de golfbanen en de Middellandse Zee, twee slaapkamers en 2 badkamers. Om naar de tennisbanen, shoppingcentra, restaurants, spa, sauna, zwembaden etc. of het Hyatt Hotel te gaan was er 24 uur per dag vervoer beschikbaar.

Mijn eerste wedstrijd, die gelijk de kwartfinale was, want ik had in de eerste ronde een bye gekregen (omdat ik als derde geplaatst was), speelde ik tegen een Engelse ( alle volgende ook, want er was een groot contingent Engelsen aanwezig). Ik was een beetje nonchalant en niet erg geconcentreerd en voordat ik het wist stond ik in de eerste set met 4-0 achter. Tot overmaat van ramp verscheen er ook nog een beroepsfotograaf op de baan, die zijn telelens op mij gericht hield. Na mijzelf toegesproken te hebben en verbood nog fouten te maken, ging het gelukkig beter. Door wat harder te rennen schoot het adrenalinegehalte in mijn bloed omhoog en lukte het me terug te komen tot 4-4. Na nog wat schermutselingen aan het eind van de eerste set, die ik won in de tiebreak, was de tegenstand van de oppositie gebroken en de tweede set nog maar een formaliteit.

De halve finale ging gelukkig wat voorspoediger, omdat ik van de eerste wedstrijd geleerd had dat ik vanaf de eerste bal serieus aan de bak moest. Ik had gezien, dat mijn tegenstandster niet goed bewoog en door veel topspinballen kort cross de baan uit te spelen en de dropshot veelvuldig in te zetten was de partij binnen een uur voorbij.

De finale was heel wat minder eenvoudig, omdat mijn opponente uit een lagere leeftijdsgroep kwam. Normaal zijn de categorieën ingedeeld naar leeftijd: iedere 5 jaar kom je in een hogere leeftijdsgroep terecht. Nu gebeurt het wel eens,dat er niet genoeg deelnemers zijn binnen één groep, deze keer in de hare. Jammer voor mij, want niet alleen was ze 5 jaar jonger, maar bovendien een hele goede speelster, die het toernooi de twee vorige jaren ook al had gewonnen. Maar ik heb mijn huid zo duur mogelijk verkocht en het was een mooie en 'faire' wedstrijd.

De prijsuitreiking vond plaats tijdens een galadiner, waar zo'n tweehonderd man aanzat, want tijdens die week was er tegelijkertijd een golftoernooi geweest.
De tweede prijs was best de moeite waard: een luxueuze weekend-break in het Hyatt Hotel, 100 euro's, een tennistas, ter waarde van 50 euro's en een trofee in onyx, in de vorm van een palmboom, hèt embleem van het La Manga Resort. Niet te vergelijken met wat de pro's winnen, maar best wel aardig. Bovendien had ik weer een aantal punten verdiend voor de wereldranglijst.

Wat zo leuk is aan het spelen van internationale toernooien is dat je veel bekende gezichten overal weer tegenkomt, want het is net een rondreizend circus. Zo sta ik bv. bekend als de 'Spaanse Nederlandse' , die alle talen spreekt. Om die reden word ik vaak gehaald om te tolken voor Engelsen, Duitsers, Fransen en Spanjaarden , die graag wat informatie met elkaar willen uitwisselen.
Aan het eind van de avond ging ieder weer zijns weegs met veel nieuwe e-mail adressen in de agenda's zodat we elkaar foto's kunnen sturen en om afspraken te kunnen maken over welke toernooien we in het nieuwe jaar gaan spelen ,in welke hotels we gaan zitten en/of we een dubbelpartner nodig hebben enz. enz.

Mijn volgende internationale toernooi zal waarschijnlijk die in Menton zijn, in de tweede week van maart 2008.

Je respire,donc je suis

Respiro, pues vivo, sprak de leraar Tai Chi in voorbereiding op onze cursus .

Toen hij dat zei, was het de bedoeling, dat we ons zouden concentreren op onze ademhaling, maar de associatie met Descartes ' : "Je pense, donc je suis" zweefde voorbij . Was het niet zo dat we zonder zuurstof niet kunnen leven , maar zonder denken wel ? Waarom weet ik niet ,maar ik stelde me voor, dat ik op de bodem van een tropische zee zwom en keek naar de prachtige kleuren van koralen ,bloemen en zeesterren, die zich ritmisch openden en sloten op de stroming van het zeewater.

Deze cursus zouden we ons concentreren op Tai Chi met de waaier, een mooie vorm, die veel vereist van de concentratie, omdat het coördineren van de bewegingen van benen, armen en handen zeer precies moet worden uitgevoerd.

In het westen is de laatste jaren Tai Chi, als oosterse krijgskunst, sterk in opkomst hoewel het in China al een paar eeuwen wordt beoefend. Er zijn daar internaten, waar heel jonge kinderen vechten om een plek, omdat het een hoog aanzien geeft als je daar wordt toegelaten. Je hoort zo links en rechts wel eens schampere opmerkingen als zou het eigenlijk om Chinees 'ballet' gaan en vaak lijkt het er ook wel op, als je tenminste naar sommige mensen kijkt, maar het is wel degelijk een krijgskunst, die ' geritualiseerd' is. Iedere beweging heeft een betekenis, die terug te voeren is op het afweren van een aanval en/of het overnemen daarvan.

Een paar jaar geleden kwam ik met Tai Chi Chuan in aanraking door mijn tenniscoach, die in zijn achtergrond een aikido-opleiding heeft zitten en de principes daarvan heeft geïntegreerd in zijn tennisonderwijs. In Spanje had zich ondertussen een Chinese Meester in Tai Chi : Fumin Wang Guo ( http://taiji-fumin.com/ ) gevestigd, waar hij contact mee had gezocht en het resultaat was, dat wij als zijn leerlingen allemaal begonnen zijn aan de 24-vorm ( 1e dan) Tai Chi. Ondertussen hebben we al vele cursussen gevolgd, waaronder ook enkele vormen zaten, waar gebruik wordt gemaakt van een zwaard.

Het afgelopen weekend kregen we dus les in de vorm met de waaier . Deze keer werd de cursus geleid door een Spanjaard, die zich wel erg concentreert op het meditatieve aspect van Tai Chi ( in tegenstelling tot de Chinese Meester). Het is natuurlijk een kwestie van smaak, maar ik kan me dan niet aan de indruk onttrekken, dat het iets Jomanderigs heeft. Als de man er zelf in gelooft vind ik dat prima , maar als ik mijn handen met de palmen naar boven moet richten om de zegeningen uit de hemel te ontvangen, of de bidhouding moet gaan innemen, doet me dat aan iets herinneren, waar ik al mijn hele leven niet in geloof.

Maar hij heeft wel gelijk: ik haal adem, dus ik leef !

Pionieren op een eiland

" I had a farm in Africa", dat waren de eerste woorden van Meryl Streep ( met een nep-Deens accent dat ze te pas en te onpas in haar films zou gebruiken als ze een buitenlandse moest uitbeelden, bv. in "Sophies Choice", waarin ze een Poolse speelt) in de film "Out of Africa" . naar het boek van Karen Blixen.
Zo zou ik kunnen zeggen: "We had a house on Mallorca" , met een zwaar Nederlands accent natuurlijk. Het was gebouwd op een steile berghelling, omringd door honderden oude pijnbomen, met een schitterend uitzicht op de baai van Deià en de bergen van de noord-west kust. Het huis was " Es niú de l' oronella" = Mallorquins voor "zwaluwnest", gedoopt. Om er te komen moest je 111 traptreden afdalen, maar in ruil daarvoor had je helemaal het rijk alleen, want bij ons grondstuk eindigde de weg en vóór ons was een afgrond van zeker 100 meter diep.Omdat de projectontwikkelaars wèl het geld hadden geïnd van de bewoners, maar de belasting, die ze aan de gemeente Sóller schuldig waren niet hadden betaald, woonden wij in een zgn. illegale urbanisatie, zoals er duizenden waren en zijn in Spanje. Dat betekende, dat daar niet meer gebouwd mocht worden en dat de infrastructuur, zoals riolering, straatverlichting en watervoorzieningen niet aanwezig waren. Dat vonden we niet erg want als gevolg van het ontbreken van verlichting hadden wij de mooiste helderste sterrenhemels, die je nog maar zelden in West Europa ziet. Er was wel elektriciteit en door het initiatief van de bewoners werd er door de lokale telefoonmaatschappij ( Telefonica) een lijn aangelegd ( aanvankelijk) voor 20 huizen .
Door het ontbreken van industrie was de lucht heel erg zuiver en doordrongen van de Mediterrane geur van pijnbomen en kruiden. Ook het ontbreken van verkeer zorgde voor een weldadige stilte. We waren alleen met het geluid van wind en zee, vogels en krekels.

In het begin was het moeilijk om te begrijpen hoe de Mallorquinen werkten. Zo hadden we gedurende 7 jaar geen eigen stroom, maar een lijntje door de bomen naar onze lokale buurman, beneden ons. Het probleem scheen de warmtepomp te zijn, die mijn man eigenhandig had ingevoerd uit Japan. Die was niet goedgekeurd door de Spaanse autoriteiten, dus weigerde onze elektricien de papieren te ondertekenen die volgens de elektriciteitsmaatschappij nodig waren. Dat lijntje van de buurman was prima voor wat lichtjes in huis, maar de ijskast en boiler, in zijn, en ons huis konden niet tegelijkertijd aanstaan. Gelukkig was hij er door de week niet, maar in het weekend zaten we regelmatig in het donker. Dan gingen we op bezoek bij Juan Oliver, zoals hij heette, die ons dan met een brede glimlach verzekerde, dat er echt helemaal geen problemen waren : "no problemas". Ook zette hij vaak verstrooid (?) de hoofdschakelaar uit als hij weer voor een week terug keerde naar zijn huis in Sóller, dan moesten we hem daar opbellen. Na een tijd, gaf hij ons de sleutels van zijn huisje, zodat we, als hij weg was, in het donker de berghelling af konden glibberen en glijden om de schakelaar weer op 'aan' te zetten.
Water werd verzorgd door een andere Juan, die 2 tankwagens bezat. Hij tankte bij een bron in Deià, waar het water gewoon van de berg afliep. Dat verkocht hij dan weer voor een aardig bedrag. Omdat wij op zo'n steile helling zaten, moesten we bovenaan de weg een pijpleiding aanleggen naar de watertank onder ons terras. Als het zomer was had hij het erg druk en was het moeilijk hem te pakken te krijgen. Dus ruimschoots voor de tank leeg was, moesten we dat bestellen. Ik deed dat vaak, door 's morgens vroeg ( om 7.00 uur) op de weg te gaan staan tussen Deià en Sóller, waar de weg op het hoogste punt een afslag had naar onze urbanisatie, en enthousiast te zwaaien als ik hem zag. Het was een aardige man, die dan altijd stopte en beloofde, dat de volgende tank voor ons was en hij hield altijd zijn woord. Omdat het wel even duurde voordat het water beneden was daalde hij altijd de trap af om wat met ons te drinken en de lokale roddels door te nemen. Omdat wij het lokale 'sufferdje' : "Es Veu de Sóller" lazen, wisten we wel iets van de schandalen in het dorp , maar niet wie wie was, dat kon hij ons dan in geuren en kleuren vertellen. Zo was er in die tijd een soortgelijk verhaal , als dat van de Nijmeegse 'fietsenhok-affaire' nu, alleen met dat verschil dat het iets te maken had met een vals gebit, dat vast was komen te zitten, en de vrouw en man die daarbij betrokken waren, moesten door een dokter bevrijd worden. Inderdaad, een wethouder en een raadslid ! Todo Sóller lag in een deuk.

Na 7 jaar werd ons elektriciteitsprobleem opgelost door een Argentijnse butler (van onze rijke Engelse buurman) , die petanca speelde met de àndere elektricien van het dorp. Hoe en wat er gebeurd is weten we niet, maar het kostte ons een fles whisky en toen hadden we eindelijk de benodigde handtekening van onze eigen elektricien ( blackmail ?), zodat we op het elektriciteitsnet werden aangesloten en we ons huis konden gaan verwarmen en koelen met de warmtepomp.

Natuurlijk gaven we een groot feest, waar Juan Oliver en zijn vrouw Margarita onze eregasten waren.

mijn boekenkast

Sinds ik leerde lezen op de lagere school, heb ik boeken verslonden. Mijn grootouders stuurden regelmatig jeugdboeken op zoals "Afkes Tiental"en vele anderen, vaak uitgegeven door de Fa. Kluitman uit Alkmaar ( als ik me dat goed herinner). Mijn ouders lazen veel en haalden hun boeken uit de plaatselijke uitleenbibliotheek, gevestigd in de enige boekhandel van ons dorp. Mijn moeder stuurde me daar iedere week naar toe om de boeken te ruilen, want ik herkende alle titels die ze al gelezen hadden aan de naam en/of de plaatjes op de 'cover'. Mijn vader had een voorkeur voor cowboy- (coiboi, zei hij) boeken en detectives, zoals die van Mickey Spillane; mijn moeder las graag 'damesromans' ( Courts Mahler etc.). Toen ik op de middelbare school zat, ging ik die boeken ook lezen, maar bovendien begon ik de boeken uit onze eigen boekenkast, vaak nog in eerste druk, te ontdekken zoals o.a. : "Villa des Roses"van Elsschot, "Rood Paleis"van Bordewijk,"The cruel Sea" van Monsarrat, "Ships that pass in the night" van Harraden en de "Verzamelde Gedichten " van Schiller, prachtig versierd met gravures, die diepe indruk op mij maakten.Veelal waren het voorstellingen van vrouwen, die met weggedraaide ogen op graven neergezegen waren terwijl de wolken voor de maan langs zwierden. Hoe deze literatuur in de boekenkast van mijn ouders terecht was gekomen ,vaak nog in fraaie eerste drukken, had waarschijnlijk een lugubere achtergrond. Iets wat te maken had met families, die in W.O. II spoorloos verdwenen waren, denk ik.

Na vele omzwervingen zijn mijn boeken en ik in Spanje aanbeland. Het is daarom niet vreemd, dat er een gedeelte van mijn boekenkast gereserveerd is voor alles wat met Spanje te maken heeft. Boeken over de geschiedenis, cultuur, fauna, flora, gewoontes, reis- en kookboeken, etc. Daarnaast staan hier uiteraard de bekendste boeken uit de Spaanse literatuur. Cervantes "Don Quijote de la Mancha " is wel de bekendste. Een aantal jaren geleden kreeg Cela de Nobelprijs, die in heel Spanje groots gevierd werd. Zijn bekendste boek is : "La Colmena " ( De Bijenkorf). En wie kent niet de toneelstukken en gedichten van Federico García Lorca ? Eén van mijn favoriete hedendaagse schrijvers ( helaas onlangs overleden) is Manuel Vázquez Montalban, wiens hoofdpersoon, privé-detective Pepe Carvalho, gourmet, wonende in Barcelona, wel een hele bijzondere kijk op de wereld en de mensen om hem heen heeft. Je zou hem kunnen vergelijken met de hoofdpersonen uit de boeken van Le Carré , die eenzelfde cynische blik bezitten vol droevig mededogen .

Sinds kort staan foto's van mijn boekenkast en een beschrijving van sommige delen daarin, op een leuke blog, genaamd : Foto's van boekenkasten ( http://boekenkastfoto.blogspot.com).

Pablo Podenco

Toen ik vandaag van huis wegreed kwam ik in een scherpe bocht oog in oog te staan met een prachtig Podenco-mannetje; gelukkig reed ik langzaam. Hij zag er een beetje vervuild uit maar verder was hij in goede staat. Hij had geen halsband om, dus ik denk dat zijn eigenaar hem losgelaten heeft, omdat hij zijn diensten niet meer nodig had. Dan heeft het dier nog geluk gehad, want de lokale gebruiken zijn, dat hij, als hij niet meer goed jaagt, opgehangen wordt in een boom, zodanig dat hij nog nèt met zijn poten bij de grond kan komen (zodat hij moet springen om niet te stikken) ; uiteindelijk zal echter de vermoeidheid hem fataal worden.

Podencos zijn hazewindhonden, een eeuwenoud ras, dat in de landen rondom de Middellandse Zee gebruikt wordt om hazen en konijnen mee te vangen. Zo is bv. de Pharaohond, die van afbeeldingen uit het Oude Egypte bekend is, duidelijk een Podenco-achtige hond. Meer informatie is te vinden op http://www. huisdiereninfo.nl/content/ras_Podenco_Ibicenco.php

Een aantal jaren geleden kwam mijn man op een goede dag thuis met een verrassing. Ik was in de keuken bezig en hij zette het voor me neer op het aanrecht. Het was een puppy. Hé, zei ik, dat is Pablo. Waarom weet ik niet , maar die naam schoot me spontaan te binnen. Dacht ik misschien aan Pablo Picasso of Pablo Casals of de Heilige Vader, ( Juan Pablo in het Spaans) die toendertijd in Rome de baas was over een miljard rooms-katholieken ? Hoe het ook zij, Pablo heette hij sinds die tijd . We zochten al een tijdje naar een vriendje voor onze andere hond, Floppi, die we een paar jaar daarvoor gevonden hadden. We waren nu adoptie-ouders geworden van een tweede 'wegwerphondje', alwéér een reutje. Later zou ons duidelijk worden dat Podenco-vrouwtjes veel betere jagers zijn dan mannetjes, dus worden de laatsten zes weken na de geboorte eenvoudig weggegooid. Pablo was nogal ruw uit een auto gesmeten; mijn man had de auto nog met gierende banden weg zien rijden met een stelletje jongelui erin. Na een paar dagen merkte ik op, dat hij niet kon plassen, terwijl het arme beestje vreselijk stond te persen. Dus gingen we met hem naar de dierenarts. Die keek bedenkelijk, omdat hij nog zo klein was en alle leidingen etc. zó nauw waren, dat een operatie heel riskant zou worden. Echter, na 12 uur bleek, dat hij zou sterven als hij niet geopereerd werd, dus gaven we daarvoor onze toestemming . Hij overleefde het en sindsdien waren we de trotse eigenaren van Pablo Podenco. Een hele lieve zachtaardige hond, die fantastisch kon rennen en springen. Een beetje bangig was hij wel, maar dat schijnt bij het ras te horen. Het nadeel was, dat Podencos echte jagers zijn en zodra het hek openging ging hij er vandoor. Rennend door de velden op zoek naar hazen en konijnen. De boeren dreigden hem dood te schieten als hij nog eens door hun boomgaarden en groententuinen zou vliegen. We deden ons best om hem binnen te houden met lekkere hapjes, 'koekjes', en botjes, want hij was dol op eten. Uiteindelijk is die eigenschap hem fataal geworden. Na vierenhalf jaar bij ons te hebben geleefd heeft één van die ontsnappingen hem het leven gekost. We riepen hem nog en zagen hem als een schicht tussen de bomen doorflitsen, maar hij kwam pas na 5 minuten terug. Een aantal uren later viel hij plotseling om. We realiseerden ons dat hij waarschijnlijk van vergiftigd aas had gegeten, dat de boeren hier in hun velden neerleggen om de vossen te bestrijden. Na een gevecht van een paar dagen bleek dat zijn organen zo ernstig waren aangetast, dat hij nog maar 20 % kans had te herstellen. Ondertussen was hij zo ziek, dat hij niet meer wilde eten en drinken . Hij probeerde ons nog te begroeten door met zijn staart te kwispelen, maar hij was al zo verzwakt dat het nog nauwelijks lukte. De beslissing was zwaar, maar er was geen andere oplossing dan hem in te laten slapen.

Iedere keer als ik een Podenco zie zwerven, zou ik hem mee naar huis willen nemen. Helaas is dat praktisch niet mogelijk. Gelukkig zijn hier vele opvangcentra, allemaal gerund door buitenlanders, die deze dieren opvangen en proberen, binnen Spanje maar ook daar buiten, waaronder in Nederland, nieuwe baasjes voor ze te vinden. Bv. in Jávea is zo'n asiel ( APASA) waar plm. 200 Podencos verblijven.

Griep-prik

Gisteren ben ik samen met mijn man, naar het lokale Centro de Salud getogen om de griep-prik toegediend te krijgen. Gelukkig net nog voordat de griep-epidemie, die er aan zit te komen, ons had overvallen. Die prik is gratis, maar er was echter wel een wachttijd van drie weken. Dat komt omdat het gebouwtje, dat er 'schattig' ouderwets uitziet nog stamt uit de tijd van Franco, toen ons dorp nog de helft aan inwoners had: het is veel te klein en de staf is onderbezet. Binnen is het donker, smoezelig, rommelig en als je er binnen treedt waan je je in een derdewereldland. Alle stoelen en banken zijn bezet door in het donker geklede oude mensen, die duidelijk niet gezond zijn. Vooral door de komst van vele immigranten , éérst oudere gepensioneerden ( de zgn. pensionados) uit vnl. Noord-Europese landen, daarna jongere families met kinderen die hun eigen land uit onvrede hebben verlaten op zoek naar 'a better quality of life', gevolgd door de Zuid-Amerikanen ( veel Argentijnen en Colombianen) en de laatste tijd ook Noord-Afrikanen ( afgaande op de hoofd-doekjes en -sluiers, die er de laatste tijd op straat te zien zijn) is de gezondheidszorg hier in de provincie Alicante in de problemen geraakt.
Tot Minister Hoogervorst de Nieuwe Zorgwet in Nederland invoerde, waren de meeste Nederlanders , tot volle tevredenheid, particulier verzekerd, vaak nog bij een Nederlandse verzekeringsmaatschappij. Na 1 januari 2006 werden alle Nederlanders in het buitenland door hun verzekeringen eruit gegooid. De zorgpremies werden vanaf die tijd automatisch van hun pensioen ingehouden en in ruil daarvoor konden ze nu gebruik maken van het 'Ziekenfonds' in het land van vestiging . Natuurlijk was je vrij om daar bovenop een particuliere verzekering af te sluiten, maar dat betekende in feite dat je een dubbele premie moest gaan betalen. De AWBZ-premie, die voor niet-ingezetenen in Nederland was afgeschaft werd weer ingevoerd, maar in Spanje kennen ze een dergelijke voorziening helemaal niet. Vele oudere Nederlanders zijn om die redenen teruggekeerd naar Nederland. Mijn man, die al ver in de zeventig is en enige gezondheidsproblemen heeft zou zo'n exorbitant bedrag aan premie moeten gaan betalen, bovenop de verplichte premie, dat hij daarvan heeft afgezien. Als hij nu ziek zou worden en een specialist nodig zou hebben , is er een wachttijd van minimaal 6 maanden. De enige manier om snel behandeling te krijgen is in een noodgeval.
Een kennis van ons, die betrokken was bij een verkeersongeval, waarbij zijn vrouw omkwam, werd na het ongeluk naar een ziekenhuis gebracht, hier zo'n zeventig km. vandaan. Toen ongeruste vrienden en buren die te hulp wilden snellen in het ziekenhuis informeerden waar hij lag, was dat bij de staf onbekend; ze kregen de mededeling dat ze hem zelf maar moesten gaan zoeken op de gangen en in de zalen. Ze vonden hem niet en na een uur kwam de mededeling dat hij naar het ziekenhuis van Dénia was vervoerd. Zij reden gauw dáárheen waar ze dezelfde boodschap kregen. Na lang zoeken vonden ze hem uiteindelijk ergens in een hoekje van een overvolle zaal. Hij heeft daar een week gelegen, waar niet één dokter aan zijn bed verscheen Hij werd ontslagen uit het ziekenhuis met de mededeling, dat ze niets meer voor hem konden doen. Gelukkig had hij ook een particuliere verzekering afgesloten en zo kon hij naar een ziekenhuis in Benidorm. Daar werd geconstateerd, dat hij een verbrijzelde knie had , twee breuken in het andere been en gebroken ribben. Als ze nog langer hadden gewacht met behandelen ,had het been met de verbrijzelde knie geamputeerd moeten worden.

Er is hier een vereniging opgericht van 'pensionados', ( Vereniging van Nederlandse Gepensioneerden in Spanje : www.vngsint.com die via de rechter probeert het lot van de in het buitenland wonende Nederlander te verbeteren.
Het doel van deze vereniging is, dat de mensen, die in het buitenland wonen in Nederland geen verplichte zorgpremie meer hoeven af te staan en zelf hun eigen verzekeringen mogen afsluiten. Op die manier wordt de toch al overbelaste Spaanse Gezondheidszorg ontzien en kan iedere Nederlander zelf bepalen hoe hij verzekerd wil zijn.

Allerheiligen

Gisteren was het een belangrijke feestdag voor de Spanjaarden, nl. Todos los Santos, oftewel Allerheiligen. Al dagen van te voren zie je mensen ( vnl. vrouwen) rondlopen met emmertjes, op weg naar- en terug van- het kerkhof, want de graven moeten schoongemaakt worden voor de grote dag. Op 1 november is het dringen geblazen op de kerkhoven , want dan komt iedereen de doden in zijn familie bezoeken en leggen ze een prachtig boeket neer bij of op het graf. Het is dan niet aan te bevelen om erheen te gaan met een camera, want dat is heiligschennis, dus ging ik vanmorgen om o.a. de bovenstaande foto's te maken ( met mijn mobiele telefoon). In Nederland, zouden die boeketten waarschijnlijk allang allemaal gestolen zijn, maar hier staan ze nog te pronken in volle glorie. De geur van de madonna-lelies ,binnen de muren van het kerkhof ,was overweldigend.
Zoals zichtbaar is op de foto's worden de meeste gestorvenen niet in de grond begraven , maar worden ze in een soort nis in een muur gemetseld ,' eingemauert' zouden de Duitsers zeggen.

Een paar maanden geleden is een tennisvriendin van mij overleden ten gevolge van een verkeersongeval. Ze had de wens te kennen gegeven op het plaatselijke kerkhof te worden bijgezet. Bij die gelegenheid hebben we ter plekke kunnen zien hoe weinig subtiel zo'n kist een nis wordt ingehupst. Ze had een plek toegewezen gekregen op de bovenste verdieping en de steiger was niet hoog genoeg. Dus werd de kist op zijn kop gezet en met mankracht naar binnen gewerkt. Nog scheef ook, dat hinderde mijn meetkundige oog. Waarom zetten ze die kist niet even recht ? Bovendien werd het boeket van baccarat-rozen wat er boven op lag, geplet, omdat de ruimte te laag was. Het was toch een kleine moeite geweest om de bloemen op de richel vóór de nis te leggen?

Traditioneel was het tot voor kort gebruikelijk de overledene binnen 24 uur ter aarde te bestellen. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het subtropische klimaat, plus dat er geen mogelijkheid was de overledenen koel op te baren. Echter sinds een aantal jaren zijn er in Jávea en Dénia nieuwe rouwcentra geopend, de zgn. tanatorios, waar het lichaam in koelcellen kan worden opgeslagen, zodat de begrafenis, of crematie ( ook nieuw in Spanje) dagen later kan plaats vinden. Ik neem aan dat het bouwen van die centra te maken heeft gehad met de grote aantallen buitenlanders , die zich hier de laatste jaren zijn komen vestigen. Immers, de familieleden en vrienden moeten meestal van ver komen om de uitvaart bij te kunnen wonen. Een gat in de markt voor de begrafenisondernemers ! Als een zwerm zwarte kraaien zijn ze de geboortegolf achterna gevlogen naar het zuiden. Ja, er valt geen ontkomen aan ! Zo zie je maar : de ene zijn dood is de ander zijn brood !